Duurzaamheid is een breed begrip, maar het komt er in het kort op neer dat in een duurzame wereld mens (people), milieu (planet) en economie (profit) met elkaar in evenwicht zijn, zodat we de aarde niet uitputten.


Minimalisme /  Voedsel /  Oceaan in verval /  Dossier Monsanto /  Kleding industrie / 

Duurzaamheid

Einde van bezit met Thomas Rau.
Wat betekent het voor het productieproces als we niet langer spullen bezitten, maar alleen gebruiken? Een Tegenlicht Lab met Thomas Rau. We staan op de grens van een wezenlijke gedragsverandering. Het productiemodel waarin mensen werken om dingen te kunnen kopen loopt op zijn eind. We willen niet bezitten, we willen toegang hebben en gebruiken. Wel de lusten, niet de lasten. Wat betekent dat voor de manier waarop producten worden gemaakt, hoe wij bouwen, voor innovatie en voor economische groei? Een VPRO Tegenlicht Lab met Thomas Rau, de meest radicale bouwmeester van Nederland.
Zie hele aflevering van Einde bezit




Prof. dr. Klaas van Egmond (Utrecht Sustainability Institute, UU) spreekt over de dilemma's rondom duurzaamheid. Welke keuzes maken we voor natuur, cultuur, mens en milieu? Welke aarde willen we doorgeven aan toekomstige generaties? En hoe ziet de economie er dan uit?



Thema: Naar een duurzame toekomst
We leven in een wereld vol mogelijkheden en we willen dat volgende generaties ook nog kunnen reizen, eten wat ze willen en voldoende energie hebben. Daarom moeten we anders gebruik maken van onze grondstoffen en omgeving. Waarom doen we dat dan niet? Dit thema beschrijft waarom duurzame transities zo langzaam gaan en wat we kunnen doen om ze te versnellen. Naar een duurzame toekomst

Hoe de fiscus een circulaire economie in de weg zit.
Het is goedkoper om olie uit Nigeria te halen en daar nieuw plastic van te maken,dan om een Nederlander met een bijstandsuitkering een baan te geven in de plastic recycling. Het is voordeliger om een gloednieuw gebouw neer te zetten, dan om een bestaand gebouw een nieuwe bestemming te geven. Het is financieel voordeliger om spijkerbroeken te maken van nieuw katoen uit India, dan van katoen van oude spijkerbroeken uit Nederland. Hoe dat kan? Omdat de belastingen op arbeid hoog zijn, en die op grondstoffen nihil. Tijd om te ontdekken hoe dat zit en wat er aan gedaan kan worden. We gaan in gesprek met journalisten, wetenschappers en ondernemers. Hoe de fiscus een circulaire economie in de weg zit.



De energie-revolutie komt van burgers en ondernemers.
Van de politieke elite moeten we het niet hebben, zegt oud-topman van de Rabobank Herman Wijffels. Roderick Veelo in de buitenlucht met een onverbeterlijke optimist over klimaat, immigratie, Europa en het CDA.Herman Wijffels: Politieke elite staat op de rem.

Unilever en Albert Heijn geven lesje groene marketing met Doe Maar Lekker Duurzaam






Uitdagers & aanpakkers
De afgelopen maand vroeg VPRO Tegenlicht jullie allemaal om uitdagers en aanpakkers aan te dragen voor onze webapp. Mensen die verandering organiseren buiten de gebaande paden. Dankzij jullie overweldigende input is er een database ontstaan met een schat aan vernieuwende initiatieven en ideeen waar we bij VPRO Tegenlicht nog geen weet van hadden. Mensen die bezig zijn met onderwijsvernieuwing, duurzaamheid en gezondheid. Vloggers, innovatieve doeners en denkers. Lees meer over de drie publieksfavorieten en twee wildcard kandidaten gekozen door de redactie.
Klik hier om alle uitdagers en aanpakkers te bekijken!


De prijsvechter
In de driedelige documentaireserie 'De prijsvechter' onderzoeken Roland Duong en Marijn Frank oorzaak en gevolg van onze goedkooplust. Nooit eerder in de geschiedenis was er zoveel te koop, voor zo weinig geld. De verleiding van de goedkope spulletjes is niet te weerstaan. Prijsvechters als Action, Big Bazar en Flying Tiger doen goede zaken. Een cadeautje voor jezelf of de kinderen. Spulletjes die de boel meer kleur geven of gemak. Maar steeds vaker knaagt er iets bij de kassa. Hoe komen al die spullen eigenlijk zo goedkoop in het schap. En tegen welke prijs? Zijn we van de consumptiemaatschappij in de wegwerpmaatschappij terechtgekomen?   De Prijsvechter



Duurzaam zullen we alles delen
De deeleconomie is minder milieuvriendelijk dan je denkt Deze publicatie is onderdeel van het thema: Naar een duurzame toekomst De deeleconomie lijkt in eerste instantie ontzettend duurzaam. Als we minder spullen nodig hebben, stoten we immers minder koolstofdioxide uit. Maar de positieve effecten op het milieu lijken overschat. Zo gaan reizigers die in een Airbnb-woning slapen, vaker op reis en nemen deelautomobilisten minder vaak de trein. Waar komt dat paradoxale gedrag vandaan?
Duurzaam zullen we alles delen
 Bron:Desiree Hoving



Duurzame club in voormalige energiecentrale
De kiezelstenen worden vervangen door zand voor de Zandbar || Foto: Laisa Maria Een zero-waste beleid, meubels uit een 3D-printer, voedselresten die energie opwekken en een dak vol zonnepanelen. Op Goede Vrijdag wordt in Rotterdam een duurzame club geopend, en dat allemaal in een voormalige energiecentrale.
Duurzame club in voormalige energiecentrale


De waarde van een ijsbeer
Volkert Engelsman, directeur van Eosta, wil het economische systeem opnieuw inrichten. Onze economie heeft een enorme blinde vlek, stelt hij. De manier waarop we kosten en baten berekenen en waarde toekennen heeft volgens hem desastreuze gevolgen voor de planeet. Dus kwam hij in actie.
De waarde van een ijsbeer






De Whanganui-rivier
Voor het eerst in de geschiedenis heeft een rivier dezelfde wettelijke status als een mens gekregen. De Whanganui-rivier, de op drie na grootste rivier in Nieuw-Zeeland, heeft sinds woensdag officieel evenveel rechten en plichten als een mens. De rivier wordt door de Maori's beschouwd als een levende voorouder.



Hoezo, Tragedy of the Commons?
Amancay, een kleine inheemse gemeenschap in Peru, zat tot vorig jaar met een probleem: overbegrazing. De grond behoort er toe aan de gemeenschap, privegrond waarop de dieren per familie grazen bestaat er niet. De gemeenschap stond voor een keuze. Hun verhaal leest als een schoolvoorbeeld van de tragedy of the commons, een economische theorie die stelt dat scenario s als deze automatisch leiden tot uitputting van de grond, met twee mogelijke uitwegen: privatiseren of reguleren. Voor Amancay was de keuze snel gemaakt.    Lees verder

Bekijk hoe de wereldpopulatie in 200.000 jaar de miljard bereikte. En in tweehonderd jaar de 7 miljard. 
200.000 jaar menselijke drift in zes minuten




Opnieuw discussie over schadelijkheid Glyfosaat
Het Europese Agentschap voor Chemische Stoffen (ECHA) oordeelt woensdag dat het onkruidbestrijdingsmiddel glyfosaat niet kankerverwekkend is. Wel kan het ernstig oogletsel veroorzaken en is het giftig voor al het leven in het water.

Opnieuw discussie over schadelijkheid Glyfosaat


top

Minimalisme

Wat ik leerde na 6 jaar minimalistisch leven
Het produceren en transporteren van spullen heeft een enorme verborgen impact op de aarde. Je ziet de vervuiling niet omdat onze spullen aan de andere kant van de wereld gemaakt worden. Alles wat daar gemaakt wordt moet vervolgens naar ons toe worden gebracht. De zestien grootste zeecontainerschepen op de wereld stoten evenveel CO2 uit als alle auto s in de wereld bij elkaar en het produceren zorgt voor veel chemische stoffen die in de lucht, het water en de bodem van de aarde terechtkomen. Minder kopen is dus beter voor de wereld, maar het volgende is voor jou belangrijk.
Wat ik leerde na 6 jaar minimalistisch leven (Video)

GROWTHINKERS - Meer over minimalistisch leven

top

Voedsel

Meer dan de helft van de Nederlandse varkens is besmet met het Hepatitis E-virus.
27% van de Nederlanders heeft het virus bij zich of heeft het ooit gehad. Gelukkig merken de meeste mensen er weinig van. In de afgelopen 5 jaar werden er alleen al in het Erasmus MC 200 mensen opgenomen met ernstige ziekteverschijnselen. Daar overlijden elk jaar 1 of 2 mensen daadwerkelijk aan de gevolgen van de ziekte.  Volksgezondheid tegenover boerenbelang.

 Hepatitis-e-denieuwe Q koorts?

Is dit het ei van Columbus?
Na jaren van plannen, onderzoeken en bouwen opende de eerste dier- en milieuvriendelijke kippenboerderij ter wereld afgelopen vrijdag haar deuren voor het publiek. Mede-initiatiefnemer Maurits Groen vertelt wat Kipster zo bijzonder maakt. We doen werkelijk alles anders.
Lees alles over Kipster



De zin en onzin van voedselfeitjes



Adriaan Straathof pakt 2.188.939,00 euro per jaar met varkens martelen.
Straathof is mogelijk de grootste varkensboer van Europa. Onomstreden is hij niet, hij zou zich niet aan de regels houden volgens Brandpunt. Dat programma maakte onder meer dit item over hem.   925.nl





top

De oceaan in verval

Mangrove
Geleidelijk aan, maar met steeds grotere snelheid, verdwijnen deze. Mangroven zijn bomen of struiken die in mangroveleefomgevingen (biomen, dit zijn grote ecosystemen) voorkomen. De mangrove wordt door het WWF gezien als het 14e bioom. Het omspant slechts 0,3% van het landoppervlak en is daarmee het kleinste landbioom. Mangroven zijn belangrijk voor de biodiversiteit, dankzij de beschutting is het vaak een kraamkamer voor vissen en vogels. Er bestaan wereldwijd 54 verschillende soorten mangroven. Deze groeien het beste op zoute slikgronden. Wat zijn de bedreigingen en wat de consequenties? Eten uit de oceaan is niet meer echt aan te bevelen. 80.000 gifstoffen maar wel verantwoordelijk voor 40% van de zuurstofproductie op aarde. De oceaan is daarmee de belangrijkste zuurstof producent en wordt tegelijk ernstig bedreigt. Winkel merkte tijdens zijn duiktochten, de biologische veranderingen onder water. Hij constateerde na jaren van onderzoek dat niet de natuur zelf, maar de mens de oorzaak was van de razendsnelle verschraling van het leven in de oceaan. Diversiteit van vis en plantensoorten loopt razendsnel terug; hele populaties verdwijnen. Het zeezout, wat over heel de wereld gewonnen wordt voor consumptie, blijkt uit een onlangs verricht onderzoek microfibers te bevatten.





top

Dossier Monsanto



Monsanto en glyfosaat, de macht van een chemiereus.
Het is het meest verkochte en ook meest controversiele bestrijdingsmiddel ter wereld: glyfosaat, beter bekend onder Monsanto s merknaam Roundup. Wat is er zo omstreden aan? Hoe groot is de macht van deze chemiereus? En hoe kan het dat glyfosaat, door  Dossier Monsanto

Deze e-mails overtuigden de jury van Monsanto s schuld.
Veertig jaar veilig gebruik, zegt chemiefabrikant Monsanto steevast over onkruidverdelger Roundup. Maar het bedrijf blijkt al lange tijd te weten van de mogelijke gevaren. Bedrog, concludeerde een Amerikaanse jury, nadat zij in de zaak van Dewayne Johnson de interne communicatie van het bedrijf kon inzien. Het nieuws is sinds vrijdag de wereld overgegaan: Monsanto moet een 46-jarige tuinman uit de Amerikaanse staat Californie bijna 290 miljoen dollar aan schadevergoedingen betalen. Een jury oordeelde dat de onkruidbestrijder Roundup een significante factor is geweest bij het ontstaan van de lymfklierkanker die in 2014 bij deze man, Dewayne Johnson, werd vastgesteld. Monsanto heeft aangegeven in beroep te zullen gaan tegen de uitspraak. Deze e-mails overtuigden de jury van Monsanto s schuld.

Een fotografische aanklacht tegen Monsanto.
Monsanto is verdwenen, want het is opgegaan in Bayer. Maar diens giftige geschiedenis leeft voort. Fotograaf Mathieu Asselin legde deze vast in zijn project Monsanto. A photographic investigation.
Een fotografische aanklacht tegen Monsanto.


top

Kleding industrie

Hoe H&M van zijn kledingberg afkomt.
Kleding Kleding bij modebewuste winkelketens als H&M heeft een hoge omloopsnelheid. Maar daardoor blijft H&M met miljoenen kledingstukken zitten. Waar blijven die? Wat overblijft zijn de bijna 600.000 kleren die, nog voor ze ooit gedragen waren, vernietigd werden. Een opmerkelijk gegeven, in een tijd waarin consumenten worden aangemoedigd om duurzamer te leven. Alleen al om de katoen te verbouwen die nodig is voor een wit T-shirt is bijvoorbeeld 2.700 liter water nodig. Dat staat gelijk aan de hoeveelheid drinkwater die een gemiddeld mens in tweeenhalf jaar tijd gebruikt en is net zoveel als nodig is voor een pond varkensvlees.    Hoe H&M van zijn kledingberg afkomt.

Meer artikelen over voedsel, duurzaamheid en milieu

Meer artikelen over klimaat Voedsel /  Milieu /  Noordpool /  Klimaat /  Klimaat akkoorden Parijs
top